UMETNOST I KULTURA

RETROSPEKTIVA SPILBERGOVE MAGIJE

Epiteti “fenomen pop kulture” i “otac modernog Holivuda” u slučaju reditelja Stivena Spilberga (Steven Spielberg) su više nego zasluženi. Ozbiljan umetnik i veliki zabavljač, likom i delom predstavlja jednu od najvažnijih figura u filmskoj istoriji.

Karijera koja traje više od pola veka dovoljno je bogata i inspirativna za detaljnu analizu  u formi obimnijeg romana, pa je pokušaj sažete retrospektive ovako plodonosnog umetnika prilično težak zadatak.

Rođen u Ohaju 1946. godine, u porodici ruskih emigranata jevrejskog porekla, odrastao u Nju Džerziju i Kaliforniji, izrazito ambiciozan i talentovan, već u ranom detinjstvu počinje posvećeno da se bavi filmom.

Prve amaterske korake u filmskoj industriji  načinio je već sa jedanaest godina kao asistent montažera, sa trinaest je debitovao u ulozi reditelja kratkometražnog filma, a sa šesnaest je režirao svoj prvi dugometražni film.U periodu studiranja potpisuje prvi profesionalni studijski ugovor i postaje najmlađi reditelj koji je tako nešto postigao. Napustivši dalje školovanje, tokom 60-tih nastavlja svoje praktično usavršavanje, uglavnom u okvirima televizijske produkcije.

Nakon faze sticanja filmskog iskustva, dolazimo do 70-tih, decenije velikog uspona i početka “Spilbergove ere”, onog filmskog doba koje još uvek traje. Prvi značajan film, “Teksas Ekspres” (1974), doneo mu je prepoznatljivost i status potencijalne zvezde, a već sledeći,  “Ajkula” (1975), zagarantovao mu je mesto na stranicama filmske istorije. Ovim filmom Spilberg je odstupio od žanrovskih pravila i stvorio sasvim novu mešavinu horora, trilera i avanture, dozirajući uzbuđenje i strah u idealnoj meri. Do tada neviđena bioskopska popularnost  ovog ostvarenja širom planete predstavlja početak novog pravca,  tzv. letnjih hitova – blokbastera. U istom maniru pomeranja ustaljenih granica nastavio je neobičnom naučno-fantastičnom dramom “Bliski susreti treće vrste” (1977), a zatim i velikim avanturističkim hitom “Indijana Džouns i otimači izgubljenog kovčega” (1981). Posebno mesto u njegovoj filmografiji svakako zauzima “E.T. Vanzemaljac” (1982), dirljiva priča kojom je uspeo da osvoji i najmlađu publiku .

Početak 90-tih obeležili su novi rekordi. “Park iz doba Jure” (1993) je postao film sa najvećom zaradom u istoriji, ali ono što je nakon toga usledilo bilo je važnije od svih dotadašnjih dostignuća. Uz sav značaj koji ima u njegovoj karijeri,“Šindlerova lista” (1993) nije samo veliki Spilbergov film, nego jedno od remek-dela filmske umetnosti: neki od kritičara tvrde da predstavlja najvažniji film na temu Holokausta ikada snimljen.

Uz sve pozitivne kritike i veliki broj nagrada, ovaj film mu je konačno doneo i dva Oskara, za najboljeg reditelja i za najbolji film. 

I taman kada se učinilo da je dostigao svoj vrhunac, usledila je nova demonstracija sile talenta i znanja kojima raspolaže. Maestralna istorijska drama “Amistad” (1997), kojom se na sebi specifičan način bavio temama rasizma i ropstva, i veliki ratni spektakl “Spasavanje redova Rajana” (1998), koji mu je doneo još jednog Oskara, vremenom su se upisali u redove filmskih klasika, a mnogi ih smatraju njegovim najkompletnijim delima.

U novom milenijumu, nezaustavljivi Spilberg nastavlja sa svojim filmskim avanturama, mudro koristeći prednosti moderne tehnologije. Od hitova naučne-fantastike (“Suvišni izveštaj”, “A.I. Veštačka Inteligencija”, “Igrač Broj 1”), preko avantura za decu i odrasle (“Uhvati me ako možeš”, “Avanture Tintina”, “Veliki Dobroćudni Džin”) do ozbiljnih istorijskih drama i biografija velikih ličnosti (“Minhen”, “Linkoln”, “Most Špijuna”, “Doušnik”), njegova karijera  se još uvek kreće uzlaznom i nepredvidivom putanjom, osvajajući neke nove nagrade i neku novu publiku.

No Comments
Previous Post
June 27, 2019
Next Post
June 27, 2019

No Comments

    Leave a Reply

    Instagram

    Instagram did not return any images.